Yapay Zekanın Gelişim Tarihi ve Model Evrimi
Taklit oyunundan üretken modellere: 1950–2026 arasında doğrulanmış, seçilmiş dönüm noktalarını incele.
Alan Turing ve taklit oyunu
Computing Machinery and Intelligence makalesi, makinelerin düşünmesi sorusunu bir taklit oyunu üzerinden ele aldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Zekayı tartışmak için gözlenebilir davranışa odaklanan etkili bir çerçeve sundu.
Günlük yaşam bağlantısı: Sohbetin insana benzemesi ile doğruluğun aynı şey olmadığını düşünmemize yardım eder.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Dartmouth: bir araştırma alanının doğuşu
Dartmouth yaz araştırma projesi yapay zekanın ayrı bir araştırma alanı olarak şekillenmesinde dönüm noktası oldu.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Bilgisayar, dil ve öğrenme üzerine çalışan araştırmacılar ortak bir alan etrafında buluştu.
Günlük yaşam bağlantısı: Bugünkü araçların uzun bir araştırma geçmişinin devamı olduğunu gösterir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Deep Blue ve satranç
Deep Blue, Garry Kasparov’u standart turnuva koşullarındaki maçta yendi.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Özel bir problemde yoğun arama ve hesaplama gücünün etkisini gösterdi.
Günlük yaşam bağlantısı: Bir görevdeki başarıyı genel insan zekasıyla eşitlememek gerektiğini hatırlatır.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
AlexNet ve görüntü sınıflandırma
Derin evrişimli sinir ağı ImageNet yarışmasında güçlü bir sonuç elde etti.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Veri, hesaplama gücü ve derin ağların birlikte kullanımına dikkat çekti.
Günlük yaşam bağlantısı: Görüntü tanıma uygulamalarının gelişimini anlamak için önemli bir örnektir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Üretici çekişmeli ağlar: GAN
Bir üretici ve ayırt edici ağı birlikte eğiten GAN yaklaşımı tanıtıldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Üretken modelleme için yeni bir araştırma çizgisi açtı.
Günlük yaşam bağlantısı: Sentetik görüntülerin nasıl geliştiğini anlamaya katkı sağlar.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Transformer: Attention Is All You Need
12 Haziran 2017’de arXiv’e sunulan çalışma Transformer mimarisini önerdi.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Dikkat mekanizmasını merkeze alan, paralelleştirilebilir bir yaklaşım sundu.
Günlük yaşam bağlantısı: Birçok çağdaş dil modelinin mimari kökenini açıklar.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
BERT ve çift yönlü dil temsilleri
BERT, metin bağlamını çift yönlü temsil etmeye yönelik ön eğitim yaklaşımını sundu.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Dil anlama görevleri için ön eğitim ve uyarlamanın etkisini gösterdi.
Günlük yaşam bağlantısı: Metin sınıflandırma ve bilgi çıkarma sistemlerinin gelişimini anlamaya yardım eder.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
GPT-3 ve örneklerden görev öğrenme
Language Models are Few-Shot Learners çalışması GPT-3’ü ve az örnekli görev performansını anlattı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Büyük dil modellerinin farklı görevleri aynı bağlam üzerinden yapabilmesine ilgi arttı.
Günlük yaşam bağlantısı: Bir komuta örnek eklemenin neden yardımcı olabileceğine tarihsel bağlam sağlar.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
ChatGPT araştırma ön izlemesi
30 Kasım 2022’de ChatGPT konuşma arayüzüyle araştırma ön izlemesi olarak tanıtıldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Üretken dil modellerini geniş kitleler için erişilebilir hâle getiren dönüm noktalarından biri oldu.
Günlük yaşam bağlantısı: İnsanlar yazma ve öğrenme görevlerinde sohbetle çalışmayı denemeye başladı.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Claude 3 ailesi
4 Mart 2024’te Claude 3 ailesi duyuruldu.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Metin ve görüntü işleme yetenekleri sunan aile, farklı kapasite seçenekleriyle tanıtıldı.
Günlük yaşam bağlantısı: Bir ürün ailesinin görev ve kullanım ihtiyacına göre farklı seçenekler sunabileceğini gösterir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
GPT-4o tanıtıldı
13 Mayıs 2024’te GPT-4o tanıtıldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Metin, ses ve görüntüyle etkileşimin daha bütünleşik ele alınmasına yönelik bir adımdı.
Günlük yaşam bağlantısı: Bir modelin tanıtımı ile tüm özelliklerinin herkese açılması farklı zamanlarda olabilir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
o1 ön izlemesi
12 Eylül 2024’te o1-preview, yanıt öncesi daha fazla hesaplama kullanan yaklaşımıyla tanıtıldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Zor görevlerde düşünme süresine ayrılan hesaplamanın rolünü gündeme taşıdı.
Günlük yaşam bağlantısı: Daha uzun bekleme süresi her yanıtın doğru olduğunu garanti etmez.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
DeepSeek-R1
DeepSeek-R1, akıl yürütme yaklaşımı ve paylaşılan model ağırlıklarıyla duyuruldu.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Açık ağırlıklı akıl yürütme modellerine yönelik ilgiyi artırdı.
Günlük yaşam bağlantısı: Bir modelin ağırlıklarının erişilebilir olması; ürünün koşulları, lisansı ve güvenliğiyle ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Claude 4 ailesi
22 Mayıs 2025’te Claude Opus 4 ve Claude Sonnet 4 tanıtıldı.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Kodlama ve uzun görev akışları duyurunun öne çıkan alanları arasındaydı.
Günlük yaşam bağlantısı: Model aileleri hızlı değişir; tarihsel bir duyuru, güncel en iyi model listesi değildir.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
NotebookLM adı Gemini Notebook oldu
16 Temmuz 2026’da Google, NotebookLM adını Gemini Notebook olarak değiştirdiğini duyurdu.
Neden önemli? Hayatımıza etkisi
Neden önemli? Kaynak odaklı çalışma ürünü Google ekosistemi içinde yeni adıyla konumlandı.
Günlük yaşam bağlantısı: Eski rehberlerdeki NotebookLM adını gördüğünde aynı ürünün güncel adını kontrol edebilirsin.
Tarihsel bağlam: Bu kayıt bir dönüm noktasını anlatır; modelin bugün kullanıma açık veya en güncel olduğunu iddia etmez.
Son kaynak kontrolü: 19 Ekim 2026 · Bu kayda bağlantı
Bu filtrelerle eşleşen kayıt yok.